Asma ahşap çatı nedir?

Çatıyı taşıyan dış ve iç bölme duvarlarının eksenleri arasındaki açıklığın 4,00 m yi geçtiği durumlarda asma çatı uygulanır.
Asma çatının taşıyıcı elemanları, oturtma çatılarda olduğu gibi çatı makaslarıdır. Ancak burada, makası oluşturan elemanların taşıyıcıları, çubuk denilen bırakma kirişi, gergi kirişi, askı, yanlama ve payandalardır. Makas sistemi içerisinde, bırakma kirişi ve askılar genellikle çekmeye, yanlama ve payandalar ise basınca çalışırlar. Ancak uygulanan makas sistemi içerisinde çubuğun,, çekmeye mi yoksa basınca mı çalıştığı ve kesitlerinin ne olacağı, statik hesaplamalarla bulunur. Aşık ve mertekler ise yine oturtma çatılardaki esaslara göre yerleştirilirler.
Asma çatılarda, taşıyıcı çubukların birleştiği yerlerde düğüm noktalarında çubuk eksenlerinin, makasın duvarlar üzerine oturduğu yerlerde de yine duvar ekseniyle, çubuk eksenlerinin bir noktada kesişmeleri esastır. Çubuklar, aldıkları çekme yada basınç kuvvetlerini birbirlerine bu noktada aktarırlar. Çubuklar, eksenlerinin birleştiği düğüm noktalarında birbirlerine geçme yaparak ve ayrıca kanca, bulon, lama demiri veya 8 -10 mm kalınlığındaki sac levhalarla bağlanırlar.
Yanlamanın bırakma kirişiyle duvar üzerindeki bağlantısı, eğik giyıfTeli payanda geçmesiyle yapılır. Çatı eğiminin az- olması durumunda, çift dişil geçme yapmak daha uygun olur. Hatta yanlamayla bırakma kirişi arasına, sert ağaçtan hazırlanan bir takoz koymakla da, üç dişli geçme yapılmış olur ve böylece kayma ve yırtılma, en aza indirilmiş olur Burada payanda geçmesinin, bırakma kirişi ucuna kadar olan mesafesinin, hesaplanarak bulunması gerekmekte ise de, pratikte en az 25 cm olarak alınmaktadır.

Yanlamaların askı ve bırakma kirişiyle yaptığı bağlantı ise ayrı bir önem taşır. Burada da yanlama askıya, yine eğik giymeli payanda geçmesiyle bağlanır. Geçmenin askı ucuna (orta yada mahya aşığı altına) kadar olan kayma ve yırtılma mesafesi de pratikte, en az 25 cm olarak alınır.
Asma çatılarda kullanılan dikmeler, asma çatılarda bırakma kirişini yukarıya doğru çekerek, çekmeye çalıştıklarından adına, genellikle askı denir. Askılar bırakma kirişine zıvanalı geçmeyle bağlanırlar. Ancak askı, bırakma kirişine tam olarak oturtulmayıp, arada 2-3 cm lik bir boşluk bırakılır. Böylece makasın bel vermesi durumunda askının, bırakma kirişini zorlayıp esnetmesi önlenmiş olur. Ayrıca, bırakma kirişini askıya alan (U) şeklindeki lama demirini bağlayan alttaki bulonun, askının alt kısmını kopartmaması için, askı ucundan en az 20 cm yukarıdan bağlanması gerekir.
Askının tek parça olarak yapılması durumunda, bırakma kirişi ve yanlama, çift parça halinde de yapılabilir ve askıyı her iki yanından kavrayarak birbirlerine bulonla bağlanırlar. Askının, çift parça olarak yapılması durumunda ise çift askı, bırakma kirişiyle varsa yanlama ve payandaları iki yandan kavrar ve ayrıca, birbirlerine bulonla bağlanırlar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.